Phân tích bài thơ Tự Tình của Hồ Xuân Hương – văn hay lớp 11

Đề bài: Phân tích bài thơ Tự tình của Hồ Xuân Hương

Bài làm

Loading...

Từ xưa đến nay, phụ nữ luôn là kiếp người bé nhỏ và bạc bẽo trước dòng đời. Đặc biệt, trong xã hội phong kiến, người phụ nữ chưa bao giờ được đối xử một cách công bằng, nhân hậu. Bài thơ “Tự tình” của Hồ Xuân Hương là một sáng tác hay viết về thân phận bạc bẽo của người phụ nữ. Nó không chỉ là những tâm tư, tiếng lòng của tác giả nói về cuộc đời mà còn là tiếng lòng chung của người phụ nữ với những nỗi đau và hờn tủi.

Mở đầu bài thơ là một bức tranh đêm buồn bã đến đau lòng.

Cảnh khuya văng vẳng trống canh điền

Một màn đêm bao phủ khắp nhân gian. Trong bóng tối, ta không nghe gì ngoài tiếng văng vẳng của trống canh điền. Tiếng trống từ xa vọng lại, xuyên thấu vào lòng người. Nhà thơ đã rất tài tình trong việc lấy động để tả tĩnh. Tiếng trống là âm thanh, là tiếng động nhưng nó lại có sức gợi lên sự thanh vắng nhiều hơn. Bởi lẽ, chỉ khi yên ắng đến mức nào đó thì ta mới nghe được rõ ràng tiếng trống canh từ xa vọng lại. Tiếng trống ấy không phải ở ngay trước mặt mà nó phát ra từ một nơi nào đó, xa xôi, không định hình được. Trong đêm tối yên ắng, tiếng trống như nổi bật lên, thu hút được sự lắng nghe của con người. Cũng chính vì thế mà ta cảm nhận được không gian lạnh lẽo đến lạ thường.

Phân tích bài thơ Tự Tình của Hồ Xuân Hương

Phân tích bài thơ Tự Tình

Trong màn đêm, bóng dáng con người hiện lên đầy cô độc.

Trơ cái hồng nhan với nước non

Thời gian đã về khuya, đó là nửa đêm muộn. Đêm, cũng là lúc mà tậm trạng con người hiện lên chân thật và mãnh liệt nhất. Người phụ nữ tự tình với chính mình, tự cảm thấy cô đơn, trống trải trước sự yên ắng đến đau lòng của cảnh vật. Đêm đã về khuya nhưng nàng vẫn không sao chợp mắt mà ngồi đó nghĩ ngợi về cuộc đời, về số phận bạc bẽo của mình. Nàng cũng tự nhận mình là người có nhan sắc nhưng lại tự xưng “cái hồng nhan” cho vẻ đẹp đáng nhẽ ra phải được trân trọng. Một từ “cái” đủ để ta thấy được sự bạc bẽo như thế nào. Người phụ nữ, dù xinh đpẹ hay tài giỏi thì đối với xã hội họ vẫn chỉ là kiếp người nhỏ bé, không được tôn trọng. Giữa đất trời bao la, nỗi cô đơn lại như dài ra, xuyến thấu vào tâm can, nghẹn ngào, xót xa. Nàng buồn vì cuộc đời, tủi hờn cho số phận mà nàng và biết bao người phụ nữ khác đang phải chịu đựng, những kiếp người bất hạnh, đáng thương.

Trong cái lẻ loi đơn chiếc, nhà thơ tự tìm đến chén rượu để giải thaost khỏi những tâm tư đang ngổn ngang trong lòng.

Chén rượu hương đưa rồi lại tỉnh

Vầng trăng xế bóng khuyết chưa tròn

Người ta vẫn thường nói lấy rượu giả sầu là không sai. Buồn tủi, xót xa cho số phận, nàng tự tìm đến rượu để trải lòng. Những chén rượu cay xé thấm vào ruột vào gan, tưởng chừng nó sẽ giúp nàng quên đi tất cả những ngổn ngang suy nghĩ nhưng nó lại càng làm lòng người thê tê tái. Chén rượu làm cho nỗi buồn càng thêm rõ ràng. Nàng càng uống càng tỉnh, càng uống càng thêm nghĩ suy đau đớn. Trên cao, vầng trăng xuất hiện như để chiếu rọi vào tâm hồn đang chất chứa nhiều nghĩ suy. Đáng tiếc rằng vầng trăng ấy không tròn trĩnh mà lại là vầng trăng khuyết. Phải chăng nó tượng trưng cho số phận bạc bẽo của người phụ nữ. Dù họ xinh đpẹ, tài giỏi nhưng cuộc đời vẫn chẳng bao giờ bằng phẳng, vẹn toàn. Và hạnh phúc với họ bao giờ cũng là những điều dang dở. Tuổi xuân thì cứ qua đi nhanh chóng mà hạnh phúc vẫn không trọn vẹn.

Sau những đớn đau, ta bắt gặp sự sống dang hé mở.

Xuyên ngang mặt đất rêu từng đám

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn

Hàng loạt động từ mạnh được sử dụng. “Xiên ngang”, “đâm toạc” vào không gian. Rêu và đá vốn là những vật nhỏ bé nhưng nó lại có sức sống quá mãnh liệt, có thể xuyên thấu vào tât cả những rào cản đang giăng mắc. Nó tượng trưng cho sự phản kháng quyết liệt của người phụ nữ đối với xã hội phong kiến thối nát. Dù xã hội có chèn ép đến đâu, họ cũng sẽ vùng lên, không chịu khuất phục, không để bị quật ngã một cách dễ dàng.

Mạch cảm xúc của bài thơ vẫn được đúc kết lại ở hai câu kết cuối bài.

Ngãn nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình san sẻ tí con con

Mùa xuân cứ đến rồi đi xong rồi lại đến. Quy luật ấy lặp đi lặp lại đến nhàm chán. Thời gian cứ lẳng lặng trôi, con người thì mãi đắm chìm trong những bất công của xã hội mà không tài nào thay đổi được. Mùa xuân qua đi nhưng nó sẽ còn trở lại nhưng phụ nữ lại khác. Tuổi xuân cứ lẳng lặng bước qua cùng nhịp chảy của thời gian mà chẳng bao giờ quay trở lại. Nhà thơ tiếc nuối, xót xa cho một kiếp hồng nhan bạc mệnh. Cả tuổi xuân đem ra để chờ đợi, ao ước một hạnh phúc nhưng nào đâu có được. Mảnh tình ấy đã nhỏ mà lại còn phải san sẻ với người khác. Hạnh phúc vốn dĩ đã khó tìm mà đến khi tìm được rồi lại chẳng thể nào tận hưởng trọn vẹn. Nỗi buồn đau đến tái tê tâm hồn.

Bài thơ “Tự tình” với những lời bộc bạch chân thành, mộc mạc đã cho ta hiểu sâu hơn về trái tim người phụ nữ và những khát khao về hạnh phúc, đơn xơ nhưng chan chứa tình cảm.

Seen

Đánh giá bài viết

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Loading...